سه شنبه, 03 ارديبهشت 1398
فیلترهای تصفیۀ آکواریوم

هر آکواریومی، جدا از اندازه و شکل آن، تفاوتی فاحش با یک تنگ آب دارد. دقیقاً فرقش در این است که آکواریوم فیلتر تصفیه، بخاری و پمپ هوا دارد. در این مجموعه آن چه را که در زمینۀ فیلتراسیون و تصفیۀ آب آکواریوم و انتخاب و خرید فیلتر مورد نیاز باید بدانید شرح دادیم.

چه نوع فیلتری برای آکواریوم شما مناسب است

 

در این نوشته سعی کردم برای کسانی که در اتنخاب فیلتر تصفیۀ خود دچار تردید هستند کمکی کرده باشم.

اوّلین سوال این است که بهتر است فیلترمان internal( داخلی ) باشد یا external( خارجی ) ؟

فیلترهای اینترنال به مراتب کوچکتر از انواع اکسترنال می باشند، امّا به این معنی نیست که فیلتر اینترنال کمتر از نوع اکسترنال می تواند آب را تمیز کند.

جالب است بدانید در بسیاری موارد انواع اینترنال، آب را بهتر تمیز و شفّاف می کنند.

علّت این مسئله در آن است که در اصل، مادّۀ داخل فیلتر اینترنال ابر و یا الیاف Wool می باشد که نقش صافی را دارند و ذرّاتی را که توسّط چشم قابل دیدن هستند و اجتماع آن ها آب را کدر می کند به دام می اندازند.

و چون فیلتر سطح مقطع ورودی بالایی دارد ( تمام بدنۀ فیلتر ) بیشتر می تواند از این ذرّات جذب کند.

 

(نسبت به فیلترهای اکسترنال که ورودی آن ها فقط یک لوله می باشد )

 

و از طرفی هم به دلیل فشار زیاد خروج آب در این نوع، دائماً آب به هم می خورد و ذرّات فرصت ته نشین شدن را پیدا نمی کنند.

امّا در فیلتر های اکسترنال جریان خروجی معمولاً کمتر است و ذرّات درشت بیشتر ته نشین می شوند.

اوّلین مشکل در آن است که هنگام تمیز کردن فیلتر اینترنال شما هر بار باید دست در آب آکواریوم کنید و به جز آن، نسبت به انواع اکسترنال باید زود به زود فیلترتان را تمیز کنید.

در نوع اینترنال نمی شود عملاً و آن طور که باید و شاید، از موادّی همچون زغال، سرامیک و بیوبال و... استفاده نمود؛

چرا که برای این کار :

اوّلا به فضا نیاز دارید تا از هر مادّه مقدار کافی در آن جای دهید.

دوّما استفاده از این مواد باید آب به ترتیب از ابر، الیاف ، زغال ، سرامیک و بیوبال ها عبور کند. امّا به دلیل اینکه اکثر فیلترهای اینترنال آب را از تمام نقاط بدنه جذب می کنند، این ترتیب رعایت نمی شود و عمر مواد به شدّت کاهش می یابد.

 

- سوّماً در فیلترهای اینترنال آب در مخزن حاوی این مواد نمی ماند و فرصتی برای رسیدگی به باکتری های مفید نخواهد بود.

- فیلترهای اینترنال به مراتب ارزان تر هستند و برای آکواریوم های کوچک که تمیز کردن دستی آن ها راحت است، مناسب تر می باشند.

 

 امّا فیلترهای اکسترنال در قدیم تنها از ابر و الیاف پر می شد و تنها تفاوت آن با نوع اینترنال در قدرت و حجم آب در گردش، و همچنین راحتی در تمیز کردن آن بود.

امروزه با گرایش آکواریوم داران به سمت ایجاد اکوسیستم و برخوردهای بیولوژیکی با محیط آکواریوم، فیلترهای اکسترنال جایگاه ویژه ای پیدا کرده اند.

فضای بزرگ محفظۀ این فیلتر ها در واقع محیطی مناسب است تا باکتری های مفید و ضروری برای آب در آن کشت شود.

در واقع با ریخت موادّی چون سرامیک و بیوبال شرایط مناسبی برای زندگی،تغدیه و البته تولید مثل این نوع باکتری ها فراهم می شود.

در این حالت، مخزن مانند لوله ای نیست که آب از آن گذر کند، بلکه مانند محلّی است که همواره مقداری آب به آن وارد و مقداری از آن خارج می گردد و همیشه مقداری آب وجود دارد که باکتری ها در آن فعّالیت کنند، البته این باکتری ها به جریان آب نیز نیازمندند که در فیلترهای اکسترنال این جریان بسیار مناسب است.

در هر حال وقتی به ترتیب درست همه چیز را چیده باشید :

آب ابتدا از ابر عبور می کند و ذرّات درشت مانند خرده گیاه های پوسیده و ... در آن گیر می کند.

سپس آب وارد الیاف می شود که ذرّات کوچک تر آب را که در واقع آن را تار می کنند به دام می اندزد.

در مرحلۀ سوّم به سرامیک می رسد که باز هم روزنه های کوچک تری دارد و البته باکتری ها در این روزنه ها منتظر غذا هستند و پناه گرفته اند؛ باز مرحله ای دیگر سپری می شود.

در قسمت بعدی آب به زغال می رسد که در واقع تنگ ترین صافی است و علاوه بر گرفتن ذرّات میکروسکوپی آب، بوی بد و اثر داروها و حتّی عدّه ای از میکروب های آب را می گیرد.

بیوبال هم که با به هم زدن جریان اب باز محیط رو برای رشد باکتری ها آماده تر می کند.

 

در انتخاب فیلترهای اکسترنال چند نکته بسیار ضروری است :

اوّل این که بدانید؛ فیلتر شما بیرون از آب قرار دارد و اگر به هر دلیلی آب از آن نشت کند تا آخرین قطرۀ آب آکواریوم رو باید از روی فرش جمع کنید.

پس دقّت کنید که فیلتر شما بست های محکم و مطمئنی داشته باشد، خیلی مواقع روی شیرها و بدنۀ این فیلترها ترک هایی بسیار ریز هست که دیده نمی شوند و وقتی که آب با فشار شروع به گردش کرد، می بینید که از جایی قطره قطره آب می چکد.

 پس جنسی را بخرید که بتوان روی قطعات یدکی و خدمات فروشندۀ آن حساب کرد.

شروع به کار فیلترهای اکسترنال همواره مشکل اساسی دارندگان آن ها بوده،

منظور از شروع به کار زمانی نیست که فیلتر خاموش است و می خواهید آن را روشن کنید، بلکه زمانی است که آن را خالی و پر کرده اید و قطعات آن باز و دوباره بسته شده.

این پمپ وقتی شروع به کار می کند که تمام محفظه پر از آب باشد و از هوا خالی، این امر معمولاً در شروع امکان ندارد زیرا نمی توان فیلتر را بیش از اندازه از آب پر کرد.

 

برای حلّ این مشکل در مدل های قدیمی راه هایی وجود داشت :

ابتدایی ترین راه این بود که با مکش دهان هوا را خالی و قسمت باقی ماندۀ مخزن را از آب پر می کردند و موتور را روشن می نمودند.

بعضی لولۀ خروجی و ورودی آب را ( که اختلاف سطح با هم دارند ) برعکس روی فیلتر سوار می کردند و این اختلاف سطح باعث می شد که آب به داخل فیلتر برگردد و آن را پر کند.

 

بعدها از تلمبه های دستی استفاده شد که هنگام شروع به کار با آن آب را داخل فیلتر می کردند.

 

امروزه شرکت های معتبر تلمبه هایی روی بدنه فیلتر تعبیه کردند که با فشار دادن آن تمامی کارهای بالا در چند فشار انجام می شود و فیلتر شروع به کار می کند.

 

پس به وجود تلمبه روی دستگاه توجّه کنید.

مارک و قدرت موتور نیز بسیار موثر است و سعی کنید از مارکی استفاده کنید که بعدها موتور آن ضعیف نشود.

 

همواره به مشخصات موجود روی کاتالوگ فیلتر توجه کرده و آن ها را با مشخصات تانک خود مقایسه کنید.

 

در تمامی موارد نوشته می شود که فیلتر برای چه حجمی از آب مناسب است و برای حساب نمودن حجم آب آکواریومتان مطلبی در همین سایت موجود است.

سامپ sump در فیلتر تصفیه آکواریوم

سامپ تا جایی که من می دانم يك فيلتر تصفيه دست ساز است كه ساخت آن به مهندسي تصفيه خانه و استخرهاي تحقيقاتي پرورش ماهي برمي گردد كه بعدها در ابعاد كوچكتر برای استفادۀ در آكواريوم ها طراحي شد و گاهي مي بينيم كه افراد خوش سليقه دست به کار ساخت و ابداع شکل ها و سیستم های گوناگون آن می شوند.

 

سامپ ها هم در داخل و هم در خارج آكواريوم طراحي می شوند و گوناگوني آنها در طراحي به اندازه اي زياد و مختلف است كه نمی شود تمام آنها را در اين مطلب بررسي كنم.

اصول كار سامپ بر مبناي فيلتراسيون بيولوژيكي آب هست و در حقيقت آب در حجم و مدت زمان بيشتر نسبت به فيلترهاي تصفيه، در سامپ باقي مي ماند و به آرامي از آن عبور می کند، در اين مدت زمان كافي براي هر واكنش بيولوژيكي بر روي ذرات و مواد شيميايي كه مي خواهيم آنها را فيلتر كنيم وجود خواهد داشت.

در حقيقت سامپ يك مخزن يا استخر يا آكواريوم است كه شما آن را از مواد مختلف از قبيل ابر، الياف، سراميك و ... پر كرده ايد و بسته به طراحي سامپ، آب از ميان اين مواد عبور كرده و تصفيه مي شود و در نهايت به آكواريوم باز مي گردد.

اين مخزن و مسير هاي عبور آب را به كمك همان شيشه و چسب معمولي مي سازيم و جريان را به كمك پاورهد ايجاد مي كنيم.

اما طراحي يك سامپ برای آکواریوم خانگی :

براي طراحي سامپ بايد اول ببينيد كه چه انتظاري از اين دستگاه داريد، خود من معمولاً وقتي مي خواهم يك سامپ طراحي كنم يك طبقه از اكوسيستم را جدا از آكواريوم طراحي مي كنم كه خود جاذبه هايي به اندازه ي آكواريوم داشته باشد.

معمولاً كمترين اندازه كه براي يك سامپ مي شود در نظر گرفت به اندازه 10% از حجم كل تانك است كه در اينصورت معمولاً سامپ را داخل آكواريوم و در يكي از ديواره هاي كناري آن طراحي مي كنند.

در حقيقت اين راحتترين، كم هزينه ترين و متعاقباً كم بازده ترين نوع سامپ خواهد بود كه البته نماي آكواريوم را خراب مي كند و اين علاوه بر مشكلاتي است كه در تميز كردن اين نوع از سامپ با آن مواجه مي شويد چون اندازه اين نوع سامپ كوچك است و ممكن است دست داخل آن نرود.

از طرفي هم سامپ داخل آكواريوم است و هنگام تميز كردن ماهي ها خيلي اذيت مي شوند.

طرحي از اين سامپ رو براتون قرار دادم ...

نما از بغل (فلش ها مسير عبور آب را نشان مي دهند)

 

نماي سه بعدي

دقت كنيد كه سامپ هنگام ساختن آكواريوم بر روي ديواره ي جانبي و داخل آن تعبيته شده.

 

به نكات زير حتما دقت كنيد :

- محل هاي قرار گيري شيشه هايي كه مسير عبور آب را مشخص مي كنند بايد دقيق مطابق شكل باشد تا آب از يك سمت وارد شود، با مكش پاورهد از ميان تمام مواد عبور كند و از طرف ديگر خارج شود.

- قدرت پاورهد را بايد حتماً مناسب با اندازه آكواريوم تهيه كنيد.

- ترتيب قرار گيري موادي كه در فيلتر استفاده مي كنيد بايد به صورتي باشد كه ذرات از بزرگ به كوچك فيلتر شوند. بسته به نياز مي توانيد از مواد مختلفي درون سامپ استفاده كنيد ولي توجه كنيد كه اگر مي خواهيد از سامپ بهره اي اصولي ببريد، بايد بدانيد كه سامپ جهت تصفيه بيولوژيكي طراحي شده و بهترين موادي كه مي توان داخلش ريخت همين الياف، سراميك، كود گياهي و بيوبال است. اگر مي خواهيد از مواد ديگر (مخصوصاً مواد شيميايي مانند زئوليت و زغال اكتيو و ..) استفاده كنيد بهتر است از فيلترهاي ديگري كمك بگيريد.

 

اما نوع ديگري از سامپ كه من استفاده از اون رو توصيه مي كنم، به اين صورت است كه سامپ رو خارج از آكواريوم قرار بديم. اين كار براي آكواريوم هاي بزرگ و معمولاً آب شور لازم هست.

در حقيقت ما يك آكواريوم خارج از آكواريوم اصلي مي سازيم.

بايد بدونيد كه ساخت يك سامپ خارج از آكواريوم با سامپ داخل آكواريوم هيچ تفاوت هزينه اي نداره و تنها مسئله اين هست كه بايد جايي داشته باشيد كه بتونيد سامپ خارجي رو اونجا قرار بديد، يك جا كنار و يا زير آكواريوم اصلي.

وقتي شما از يك سامپ خارجي استفاده مي كنيد، مسلماً اولين چيزي كه هنگام طراحي به ذهن مي رسه اين هست كه چطور آب رو بي خطر بين دو تانك رد و بدل كنيم؟

براي وارد كردن آب از آكواريوم اصلي به سامپ مي توان از يك لوله ي معمولي استفاده نمود. سر اين لوله كه در آكواريوم اصلي قرار مي گيرد نبايد بيش از اندازه در آب فرو رود. علت اين مسئله خيلي ساده است.

اگر بر حسب اتفاق برق قطع شود و يا به هر دليل پاورهدي كه آب را از سامپ به آكواريوم برمي گرداند خاموش شود...

آب شروع مي كند به سرازير شدن از آكواريوم به سامپ، اين ريزش تا زماني ادامه دارد كه لوله داخل آب باشد. اگر لوله را در ارتفاع كمي از سطح آب قرار داده باشيد خيلي زود با خالي شدن آب، لوله از آب خارج مي شود و ريزش آب از تانك اصلي به سامپ قطع مي شود.

با اين پيشبيني ساده شما خانه و ماهيانتان را از خطري جدي نجات داده ايد.

براي اين كار بهتر است از پاورهدي قوي استفاده كنيد كه بتواند آب را تا ارتفاع مورد نظر بالا بكشد.

اين نوع سامپ ها مخصوصاً براي آكواريوم هاي آب شور خيلي كارآمد و مفيد هستند.

 

عرض كرده بودم كه خودم وقتي مي خواهم براي كسي سامپ طراحي كنم، سعي مي كنم يك اكوسيستم كوچك طراحي كرده باشم كه جذابيت هاي خودش رو هم داشته باشه.

من معمولاً قسمتي از سامپ رو براي كاشت گياه و نگهداري ماهي هاي خاصي طراحي مي كنم كه از علائق من به حساب مي آن.

 

در اين قسمت ماهياني رو مثل گوپي ها و كوريدوراس ها يا حلزون هاي گوناگون و يا خرچنگ و يا حتي لاكپشت مي توان نگهداري كرد.

خيلي از ماهيباز ها از ماهي هايي نگهداري مي كنند كه نمي شود در كنار آنها گياه نگهداري نمود، از طرفي هم نمي شود از فوايد بيشمار گياهان در تنظيم اكوسيستم، پارامترهاي آب و سلامت ماهي ها چشم پوشي كرد.

اين افرار خيلي راحت مي توانند گياهان را در سامپ خود نگهداري كنند و از فوايد آنها بهره ببرند.

همجين فضايي كه پر از گياه است و در مسير جربان آب سامپ نيز قرار دارد، يك بهشت براي توليد مثل ماهي هايي مانند گوپي، مولي و كوريدوراس ها به شمار مي رود.

شايد اين براي شما جالب نباشد، ولي براي من كه روي تغذيه ماهي ها با غذاي زنده تأكيد دارم خيلي مهم است كه هميشه بچه ماهي آماده داشته باشم.

اين گياهان اكسيژن به آب مي دهند و خيلي از ضايعات آب را جذب مي كنند. بعد هم لقمه آماده را در اختيار باكتري هايي كه در ميان شن هايي كه كف سامپ ريخته شده و يا سراميك و بيوبال زندگي مي كنند قرار مي دهند تا آنها نوش جان كنند.

شما مي توانيد همانطور كه در تصوير مي بينيد بخاري و يا حتي سنگ هوا را هم در سامپ قرار دهيد.

 

مي توان خيلي راحت دارو، نمك، كود و ... را بدون اينكه تماسي با ماهي ها داشته باشد در آب سامپ ريخت. و خيلي كارهاي ديگر.

 

 

 

 

 

در آكوارويم هاي آب شور سامپ محل خوبي براي قرار دادن سنگ زنده است. البته بايد نور داشته باشد.

 

 

فیلتر زیرشنی در آکواریوم های زینتی

اين فيلترها به طور حتم قديمي ترين و البته ارزانترين روش براي فيلتراسيون آب آكواريوم به حساب مي آيند و از يك سيستم ارزان و ساده براي اين كار بهره مي گيرند.

فيلتر زير شني همانطور كه از نامش پيداست در زير شن و ماسه آكواريوم قرار مي گيرد. در يكي از گوشه هاي آن يك محل براي وصل شدن لوله ي هوا تعبيه شده كه لوله هوا را به آن وصل مي كنيد.

هنگامي كه پمپ هوا شروع به كار مي كند با گردش هوا يك جريان ضعيف در سطح زير فيلتر ايجاد مي شود كه موجب مي شود فيلتر آب را به كف بمكد (بهتر است شدت هوا دهي در اين زمان متوسط باشد زيرا هوادهي زياد برعكس جواب مي دهد) . اين كشش خود به خود مواد زائد و فضولات ماهيان را كه در كف آكواريوم و لابه لاي شن ها ته نشين شده اند به فضاي خالي زير فيلتر مي كشد و آنجا نگهداري مي كند تا تجزيه شوند و يا در تميز كردن هاي دوره اي آكواريوم از آنجا خارج گردند.

واقعيت اين است كه اين فيلترها در زير شن و ماسه آكواريوم مانند يك بمب، مقدار زيادي سم را نگهداري مي كنند كه اگر درون آب به مقدار كافي باكتري هاي مفيد براي تجزيه اين بمب نداشته باشيد، و يا اينكه زير فيلتر را در زمان مناسب تميز نكرده باشيد... حتما ماهي هاي شما را مسموم مي كند.

 

فيلترهاي زير شني هنگامي كه با ساير فيلترها تركيب شوند كارايي خوبي خواهند داشت و همينطور مكان مناسبي براي تغذيه ريشه هاي گياهان مي باشند.

زیر مجموعه ها

  • فیتر تصفیۀ Internal

    فيلترهاي تصفيه داخلي Internal

    قديمي ترين فيلترهاي برقي كه در آكواريوم استفاده مي شدند همين فيلترهاي ساده اينترنال بودند كه از يك پاورهد و يك مخزن كه درون آن ابر گذاشته مي شد تشكيل شده بود.

    اين فيلترها داخل آب تعبيه مي شوند و به كمك 4 بادكش به شيشه مي چسبند و فقط مي توانند به تصفيه مكانيكي آب بپردازند. وسيله بسيار مناسبي براي صاف كردن آب آكواريوم مي باشد كه به دليل حجم زياد آبي كه جابجا مي گند و بزرگي سطح مقطع ورودي آب، مي تواند تمام آشغال هاي درشت داخل آكواريوم را جمع كند.

    فيلتر هاي اينترنال بهترين گزينه براي آكواريوم هايي هستند كه بچه ماهي و نوزاد هاي ريز ماهي در آن نگهداري مي شوند، زيرا اين فيلترها نمي توانند ماهي را به داخل خود بكشند و موجب مرگ نوزاد هاي ريز و ضعيف نخواهند شد.

    البته نقطه ضعف اين فيلترها اين است كه نمي شود از آنها به طور مطلوبي براي فيلتراسيون بيولوژيكي آب استفاده نمود كه همين موضوع باعث شده كاربرد اين فيلترها نزد حرفه اي ها كم باشد.

    البته قيمت ارزان اين فيلترها نسبت به انواع ديگر، موجب شده تا اكثر تازه كارها از اين نوع فيلتر استفاده كنند و يا بعضي ها آنها را هميشه به عنوان يك فيلتر يدكي براي موارد ضروري داشته باشند.

  • فیلتر تصفیۀ External

    فيلترهاي تصفيه خارجی External :

    دامنۀ وسیعی از فیلترهای آکواریوم را فیلترهای تصفیۀ خارجی تشکیل می دهند که با توجه به تنوع بی پایان در قدرت و حجم آبی که می توانند به گردش در آورند قیمت ها و تنوع فرآوانی دارند.

    این فیلترها از یک آکواریوم ساده گرفته تا یک استخر را می توانند مورد تصفیه قرار دهند و مارک ها و برندهای مختلفی دارند. البته محدودۀ مصرف عمومی آنها مشخص است و برای مصرف خانگی تولیدات بسیاری از این گروه موجود هستند.

    به عنوان یک مصرف کنندۀ حرفه ای توصیۀ شخص من برای آکواریوم های بیشتر از 300 لیتر، فیلتر اکسترنال می باشد.

  • مواد داخل فیلترها

     

     

     

    هر فیلتر تصفیه، به واسطۀ موادی که در آن به کار رفته باشد آب را صاف و الک می کند. این مواد می تواند حذف کنندۀ سادۀ فیزیکی مثل ابر باشد و یا حذف کنندۀ شیمیایی مانند کربن اکتیو و حذف کنندۀ بیولوژیک ... مثل انواع بیوبال.

     

     

     

جستجو

سیستم آمار بازدید کنندگان

بازديد امروز :35
بازديد روز گذشته :107
بازديد اين هفته :142
بازديد اين ماه :2878
مجموع آمار بازديد ها :104830

درحال حاضر 7 میهمان و هیچ یک از اعضاء آنلاین می باشد.