شنبه, 25 خرداد 1398
بیماری های آبزیان

بیماری های ماهیان و آبزیان درون آکواریوم، اولین و عمده ترین علت مرگ و میر ماهی ها می باشند. این موضوع معمولاً آنقدر سریع اتفاق می افتد که شما زمانی برای فکر کردن و بررسی ندارید و باید با یک دستورالعمل سریع ماهی خود را نجات دهید. به همین دلیل این قسمت از مقالات را بسیار مفصل و با جزئیات تدارک دیدم تا همواره دسترسی سریع و کافی به اطلاعات لازم و ضروری در زمینۀ بیماری ماهی و سایر آبزیان داشته باشید.

مقدمه ای بر درمان بیماری های ماهیان آکواریومی

یک آکواریوم، چشمه ای از آرامش طبیعی در زندگی را به شما پیشنهاد و عرضه می کند.

ناراحتی و استرس در زندگی روزمرّه اغلب به صورت نقش هایی برجسته بروز می کند که باعث می شود در اوغات فراغت همواره به دنبال آرامش باشید.

یک آکواریوم با ترکیب بی مانند و سرزندگی، فرصتی برای آرامش را به ما عرضه می کند که با سایر سرگرمی ها متفاوت است.

این مورد ساده دقیقاً تنها جواب، برای کسانی است که نسبت به علاقه شما به داشتن آکواریوم ابراز تعجب می کنند، آن ها هنوز این آرامش و لذّت جدید را نیافته اند.

نکته اساسی در این جذّابیت آن است که آرامشی که شما از آکواریوم می گیرید، درست در راستای فطرت انسان است و با یک آرامش مصنوعی فرق می کند، در راستای قوانینی است که روح انسان بر آن بنا شده.

امّا این آرامش به همان اندازه که به شما انرژی و راحتی ارائه می کند، می تواند شما را ناراحت و اندوهگین کند؛ این موضوع زمانی پیش می آید که آکواریوم و موجودات درون آن از وضعیت ایده آل و سلامت خارج شده و به دلایلی دچار اختلال می شوند.

این دقیقاً مانند زمانی است که یک فرد در خانواده مریض می شود و بیماری او بر روحیۀ سایر افراد خانواده تاثیر می گذارد و همۀ اعضای خانواده احساس افسردگی می کنند که خودشان هم ممکن است دلیلش را ندانند.

برای همین، اگر شما می خواهید همواره انرژی و آرامش را در بالاترین درجۀ ممکن از آکواریوم کوچکتان و موجودات درونش بگیرید، باید همواره آنها را سلامت و شاداب نگه دارید. انجام این عمل مستلزم آن است که شما ابتدا بیماری های ماهی ها را بشناسید و سپس راه تشخیص و درمان آن ها را بیاموزید و ابزارهای لازم برای این کار را نیز در دسترس داشته باشید.

به همین دلیل مطالبی کامل و جامع در مورد بیماریهای آبزیان تدارک دیدم و در اختیار شما قرار می دهم.

در این مطالب روی داروهای شرکت Sera تاکید و تمرکز شده و دلیل این مطلب آن است که در وحلۀ اوّل بیشتر این مطالب از اطلاعاتی که این شرکت در اختیار ما قرار داده برداشته شده و دوّم این که از لحاظ تنوّع، مرغوبیت و موجود بودن در ایران، این شرکت فعلاً بهترن انتخاب است.

درمورد راهنمایی ها در این بخش دقّت کافی فرموده و در کمترین زمان ممکن نسبت به درمان اقدام نمایید.

در مورد دارو های Sera توصیه می کنم چند قلم اصلی را تهیه کرده و در منزل نگاه دارید، چون تنوّع زیادی ندارند و بیشتر داروهای این شرکت در بیماری های مختلفی استفاده می شوند و در مجموع شما به 3-4 قلم دارو نیاز خواهید داشت که خرید آن ها قبل از آن که به آن ها نیاز پیدا کنید عاقلانه تر است.

پیشگیری بهتر از درمان است

همواره ممکن است ماهی شما از استرس رنج ببرد، در واقع استرس مهمترین علّت بروز بیماری های مختلف در ماهی ها است و همواره وجود آن ماهی را آمادۀ پذیرش بیماری می نماید.

استرس عوامل مختلفی دارد :

ممکن است ماهی شما بدون آشنا شدن و زمینه سازی وارد آکواریوم جدید شده باشد.

ممکن است بخاری درست کار نکند و تغییرات دما بیشتر از آن باشد که ماهی بتواند خود را تطبیق دهد، در واقع ماهی تا مقداری می تواند این شرایط را تحمّل کند و این تحمّل آن را ضعیف می کند.

از همه بدتر مراقبت نامنظّم از آکواریوم

برای مخزن های دارای جمعیت بالا، غذا دادن همیشه موجب آلودگی آب می شود و سرعت افزایش باکتریها بی اندازه زیاد می شود، وقتی که باکتری در آب زیاد می شود، سیستم ایمنی بدن ماهی نیز باید بیشتر کار کند و علاوه بر آن، خود آلودگی آب استرس ایجاد خواهد نمود.

- رژیم های غذایی نامتعادل و پراکنده

- نگهداری ماهی هایی که از هم می ترسند و یا شرایط زیستی آن ها با هم فرق می کند

- داخل کردن زیاد دست، در آب آکواریوم به هر دليل

- گرفتن ماهی ها از آب در فاصلۀ زمانی کم

- وجود سموم در آب

- کود گیاهی نامناسب

- نصب ادوات و نورهایی در آکواریوم، که با ذات ماهی نگهداری شده متناسب نباشد

و بسیاری از مسائل دیگر که ممکن است ایجاد استرس نماید.

آزمایشات مختلف نشان داده که استرس به طور کاملاً مستقیم به سیستم ایمنی ماهی آسیب می رساند و زمینۀ بیماری را فراهم می کند.

در مقالات متعددی مانند نگهداری آکواریوم و ... کامل توضیح داده شده که چه کارهایی باید برای رفع نیازهای عمومی ماهی ها انجام دهید و به آن ها غذا داده، آب را تمیز نگه دارید و ... که برای جمع آوری آن اطلاعات تجربه و زمان بسیاری صرف گردیده.

در مقالات مذکور گفته شده که شما برای این که شرایط ماهی ها را خوب نگه داشته باشید تنها به 2 ساعت در هفته و تا 4-5 هزار تومان هزینه در ماه نیاز خواهید داشت که فکر نمی کنم چیز زیادی باشد.

در عوض ماهی ها به شما آرامش، شادی و سلامت را هدیه می دهند و همچنین می توانند مایع مباهات برای شما باشند.

اگر بیماری عملاً اتفاق بیافتد، با راهنمایی ها و مقالات این بخش به آسانی می توانید از عهدۀ آن ها بر بیایید و به ماهی ها کمک کنید، ولی همواره بهتر است که از این بیماری ها پیشگیری کنید زیرا علاوه بر این که هزینۀ کمتری خواهید داشت، از روحیه و اعصابتان نیز مایه نمی گذارید.

فرمی طرّاحی شده که با پیگیری آن می توانید از بیماری ها به سادگی پیشگیری کنید

 

1- اندازۀ آکواریوم چقدر باشد ؟

در آکواریوم های کوچکتر از 50 لیتر بسیار مشکل است که بخواهید شرایط زیستی مناسب را ایجاد کنید و اگر بار اوّل است که اقدام به این کار می کنید برای شما غیر ممکن خواهد بود.

توصیه می کنم آکواریومی که انتخاب می کنید حداقل طولی معادل 80 سانتیمتر داشته باشد. البته نظارت مناسب و منظّم از اندازۀ آکواریوم مهمتر است.

2- از چه فیلتری استفاده کنیم ؟

فروشنده ای که از آن خرید می کنید می تواند این تشخیص را برای شما انجام دهد، امّا برای اطلاع عرض می کنم که یک فیلتر باید تقریباً 1.5 بار در هر ساعت کل آب آکواریوم را به گردش در آورد، در مرحلۀ دوّم اندازۀ مخزن فیلتر مهم است که هرچه بیشتر باشد بهتر است. امّا دقّت کنید که فیلتری قوی تر از حد مورد نیاز نیز مضر خواهد بود.

3- چه تعداد ماهی را می توان در آکواریوم نگهداری نمود؟

برای ماهی هایی با طول بدن 2 تا 5 سانتیمتر، به ازای هر سانتیمتر از طول ماهی به 1.5 لیتر آب نیاز خواهید داشت.

برای ماهی هایی با طول بدن 5 تا 9 سانتیمتر، به ازای هر سانتیمتر از طول ماهی به 2 لیتر آب نیاز خواهید داشت.

برای ماهی هایی با طول بدن 9 تا 13 سانتیمتر، به ازای هر سانتیمتر از طول بدن ماهی به 3 لیتر آب نیاز خواهید داشت.

برای ماهی هایی با طول بدن بیش از 13 سانتیمتر، به ازای هر سانتیمتر از طول بدن ماهی به 4 لیتر آب نیاز خواهید داشت.

4- چه انواعی از ماهی ها را باید نگهداری کنیم؟

ممکن است در این زمینه ها دچار اشتباه شوید :

- ماهی هایی که شرایط آب متفاوت دارند، مثلاً به PH های مختلفی نیاز دارند.

- ماهی هایی که نیاز به دمای متفاوت برای زندگی دارند.

- نگهداری ماهی های مهاجم و آرام با هم که ایجاد استرس می کند.

- نگهداری ماهی در محیطی که شباهت و تناسب با طبیعت آن ندارد، مثلاً خیلی از ماهی ها نیاز به مخفیگاه دارند و بعضی نیاز به گیاه در محیط دارند و در صورت نبود امکانات دچار استرس می شوند.

5- چه مقدار گیاه و از چه نوعی باید نگهداری شود ؟

برای آکواریومی با سطح کف 100×40 سانتیمتر به 80 شاخه گیاه نیاز است که این تعداد به اندازۀ گیاه نیز مزبوط می شود.

بسته به امکانات فروشنده ای که در دسترس دارید گیاهان مختلف را می توانید انتخاب نمایید. در واقع گیاهان ایجاد پناهگاه برای ماهی ها را به عهده می گیرند و در بازدم شان به محیط آب اکسیژن می رسانند و حتّی سموم آب را می گیرند.

6- آیا به تازگی آکواریوم را راه اندازی نموده اید؟

در آکواریوم هایی که تازه شروع به کار کرده اند هنوز موجودات ریز و ذره بینی مفید تکثیر پیدا ننموده اند و سیکل ازت طی نشده است. برای همین آمونیوم و نیترات غلظت خطرناکی دارند.

می توانید آب آکواریوم را با :

تست آمونیوم

تست نیترات

تست نیتریت

اندازه گیری کنید و مقدار آن را در لیست بنویسید.

برای برطرف کردن مشکل آمونیوم و نیترات از Sera Nitrivec استفاده نمایید.

7- اگر به تازگی آکواریوم را راه انداخته اید، چطور ماهی ها را وارد آن نموده اید؟

هر آکواریوم، قبل از آن که ماهی ها را با آن آشنا کنید نیاز دارد که چندین هفته کار کند، در این مدّت گیاهان رشد می کنند و موجودات میکروسکوپی مورد نیاز آب در ابر ها و سرامیک موجود در فیلتر و همچنین میان شنها تکثیر می شوند.

در این مدّت بخاری، فیلترها، لامپ ها و پمپ هوا باید به طور عادی کار کنند.

البته می توانید این دوره را با استفاده از محصولاتی چون Sera Aqutan و Sera Nitrivec بسیار کوتاه نمایید که برای آن دستورالعملی در جعبۀ داروها وجود خواهد داشت.

در این صورت معمولاً می توان ماهی را بعد از 24 ساعت وارد آب نمود و البته در مورد استفاده از Sera Nitrivec به دمای آب توجه کنید که توضیحات روی دارو موجود می باشد و این صرفاً یادآوری است.

8- آیا شما ماهی را وارد آکواریوم قدیمی کرده اید؟

ممکن است شما مدّت ها باشد که آکواریومی دارید و تمام ماهی های آن سالم باشند، هنگامی که ماهی تازه ای را وارد آب می کنید، انتظار دارید که آن هم مانند ماهی های قبلی سالم بماند، ولی می بینید که خلاف آن اتفاق می افتد.

در طول زمان شرایط آب آکواریوم شما افت می کند و ماهی های قدیمی خود را با این شرایط به آهستگی وقف می دهند و تاثیر منفی نمی بینند.

امّا ماهی جدید، باید ناگهان خود را با شرایطی متفاوت وقف دهد که نمی تواند و مریض می شوند و حالا این بیماری را به ماهی های قدیمی نیز منتقل می کنند.

9- چه نوع ماهی بخریم؟

برای مثال : نئون و انواع تتراها را اگر در کنار ماهی هایی مانند آنجل های بزرگ و یا پنگوسی و ... که از لحاط اندازه و رفتار با آن فرق می کنند قرار دهید، ماهی های ریز یا خورده می شوند و یا از ترس خورده شدن مریض می شوند و دچار استرس دائمی خواهند شد.

حتّی ماهی های هم اندازه نیز حق آب و گل را رعایت می کنند و اگر ماهی جدید به آکواریوم اضافه می کنید ممکن است در مقابل ماهی های قدیمیتر در موضع ضعف قرار گیرد و اضطراب و استرس و در نتیجه بیماری به سراغ آکواریوم شما بی آید.

10- پس چگونه ماهی های جدید را با آکواریوم آشنا کنیم؟

- لامپ خاموش باشد.

هنگامی که لامپ خاموش است ماهی آرام تر می تواند با شرایط انطباق پیدا کند

- کیسۀ ماهی را در آب قرار دهید و چندبار مقدار کمی از آب آکواریوم را به آن اضافه کنید.

- ماهی را بعد از یکی دو ساعت با تور از کیسه بگیرید و داخل آب بیندازید

- آب کیسه را در آکواریوم خالی نکنید و آن را دور بریزید زیرا ممکن است سرشار از انواع بیماری ها، انگل ها و ... باشد.

بعد از انتقال ماهی حتماً ماهی آسیب خواهد دید، زیرا به هر حال دست شما و یا تور و حتّی جدار کیسه با بدن آن تماس داشته و لایۀ مخاطی روی پوست ماهی را ضعیف کرده است. به آب Sera Aqutan اضافه کنید که برای 5 روز به جای لایۀ مخاطی از ماهی مراقبت می کند و علاوه بر آن یک کاهندۀ استرس است.

11- آیا تهویۀ کافی صورت می گیرد؟

در صورتی که فیلتر تصفیۀ شما کوچک باشد ممکن است اکسیژن اضافی هم در آکواریوم تولید شود، امّآ بهتر است فیلتر بزرگی تدارک ببینید تا اکسیژن کافی را به آبزیان برساند و بتواند خوب آن را در آب حل کند.

12- آیا فیلتر تمام وقت کار می کند؟

فیلتر تصفیه باید به صورت 24 ساعته کار کند و بیش از نیم ساعت توقّف در این قعّالیت مساوی است با از بین رفتن تمام باکتریهایی که طی هفته های طولانی و با زحمت بسیار درون فیلتر ساکن شده اند. در فاصلۀ کمی میزان آمونیوم و نیترات شروع به توسعه یافتن می کند و هنگامی که فیلتر را روشن می کنید انواع سموم و باکتری های مرده را به جای آب تمیز و پر از اکسیژن وارد آکواریوم می کند.

خاموش کردن فیلتر فقط برای زمانی که می خواهید به مدت 4-5 دقیقه به ماهی ها غذا دهید.

13- آخرین باری که فیلتر را تمیز کرده اید چه موقع بود؟

بسته به آلودگی فیلتر و میزان غذادهی و تعداد ماهی ها باید فیلتر را تمیز نمایید.

معمولاً برای این کار بین 4 تا 6 هفته یک بار مناسب است.

موادی مانند سرامیک و زغال اکتیو را باید بشویید.

تمام قطعات را می توانید با آب شیر بشویید ولی سرامیک را فقط در آبی که از آکواریوم برداشته اید بشویید زیرا قسمت اعظم باکتری ها در سرامیک ساکن هستند.

14- آخرین بار که آب را تعویض کردید چه موقع بود؟

به طور اصولی باید هر هفته 20% آب آکواریوم را نو کنید.

این مقدار نباید کمتر یا بیشتر شود زیرا اگر مقدار کمتری عوض کنید سموم و ضایعات آب در آن باقی می مانند و هر هفته هم بیشتر می شوند.

اگر هم میزان بیشتری را نو کنید، ماهی ها نمی توانند خود را با شرایطی که ناگهان عوض شده تطبیق دهند و دچار استرس می شوند. مخصوصاً این اتفاق وقتی می افتد که مدت بیشتری از آخرین تعویض گذشته باشد.

15- آیا مواد داخل فیلتر را همزمان با شستشوی آن عوض می کنید؟

این کار اشتباه است و اگر در همان زمان که فیلتر را تمیز می کنید، مواد داخل آن را تعویض نمایید باکتری ها و موجودات ریز بسیاری را از دست می دهید که برای آب ضروری هستند.

بهتر است این دو کار را جدا از هم انجام دهید و بعد از تعویض مواد داخل فیلتر از Sera Nitrivec استفاده کنید.

16- آیا در آب تازه ای که استفاده می کنید، چیزی می ریزید؟

آب لوله کشی همواره دارای موادی است که برای بشر لازم و برای موجودات زندۀ دیگر مضر است.

از آن جمله به کلر و مس می توان اشاره نمود.

در واقع دانشمندانی که آب رسانی به شهر ها را به عهده دارند وظیفه دارند تمام میکروب های را بکشند و مانع پوسیدگی لوله ها و رسوب آب در آن ها شوند. آن ها توجّهی به آکواریوم و موجوداتی که ممکن است در آن زندگی کنند نخواهند داشت.

این مواد برای ماهی ها سمّی هستند و اگرچه آن ها را در جا نمی کشند، ولی شرایط را برای مرگ ماهی آماده می کنند.

سوزش و خزشی که این مواد در آبشش و لایۀ مخاطی ماهی ها ایجاد می کنند، بسیار شدید است و باکتری ها و موجودات ریز آب را نیز درجا می کشند.

بهترین راه برای جلوگیری از این همه دردسر Sera Aqutan است که من تجربۀ آن را دارم و فقط کافی است آن را در آب بریزید.

17- آیا آبی را که از آکواریوم بخار می شود، جایگزین می کنید؟

معمولاً میزانی از آب آکواریوم ها بخار می شود و عدّه ای فکر می کنند، همین که این آب را سر جایش برگردانند دیگر نیازی به تعویض دوره ای ندارند؛ این افراد توجّه ندارند که هیچوقت رسوبات، سموم و فضولات همراه آب بخار نمی شوند و با این کار مدام به سختی آب و مواد زائد آن افزوده می شود.

آب بخار می شود و این مواد می مانند و شما آب جدید می ریزید!! باز بخار می شود و مواد با غلظت بیشتری می مانند و شما آب جدید می ریزید!!

همیشه PH و سختی آب را کنترل کنید، اگر تغییرات زیاد باشد نشان از غلظت غیر معمول نمک ها و رسوبات در آب خواهد بود.

18- آیا چوب و سنگ در آکواریوم دارید ؟

این وسایل به نظر ساده و تزیینی، می توانند مخفیگاه های خوبی برای ماهی های شما باشند که به تناسب از استرس می کاهد.

19- چه نوع شن و یا سنگریزه ای استفاده می نمایید؟

بسیاری از سنگ ها برای آکواریوم مناسب نیستند و بعضی از انواع آن حتّی مواد و ترکیبات سمّی آزاد می کنند، این امر به مرور زمان اتفاق می افتد، با شستن و جوشاندن و .. هم درست نمی شود و زمانی نتیجۀ آن را می فهمید که بسیار دیر است.

بعضی دیگر از سنگ ها که منشأ آهکی دارند نیز برای آب مناسب نیستند چون در آب رسوب می کنند، البته بعضی ماهای های "تانگانیکا" برای زندگی نیاز به آهک در آب دارند که این یک استثنا است و فقط برای آن گونه های خاص می توانید از سنگ های آهکی استفاده نمایید.

برای اینکه بفهمید سنگ آهکی است یا خیر کافی است که چند قطره Sera PH minus روی آن بریزید، در صورتی که آهکی باشد کف می کند. می توانید از آبلیمو یا آبغورۀ غلیظ نیز استفاده کنید، ممکن است دیرتر عمل کند.

همچنین ممکن است ذرّات خرده سنگ مواد مضری از خود آزاد کنند، در بعضی از سنگ ها نیز رنگدانه موجود است که مشکل ساز خواهد شد.

بهتر است برای بیشتر ماهی ها از سنگریزه و بستر تیره استفاده کنید؛ در شرایطی که کف آکواریوم با شن سفید خالص پر شده باشد ماهی شدیداً آشفته می شود و البته رنگ ماهی ها نیز در این شرایط بدرنگ می شود و از زیبایی آن ها می کاهد.

برای همین توصیه می کنم ترکیبی از سنگریزه های مشکی و تیره را همیشه مدنظر بگیرید.

بعضی سنگریزه ها حالتی مانند خاک رس دارند، این ها به زودی به هم می چسبند و بستر یکدستی ایجاد می کنند و مکانی برای زندگی باکتری های خطرناک بی هوازی می شوند.

ضمناً دیگر فضایی برای زندگی باکتری های مفید هوازی نخواهید داشت، باکتری های مفید در شرایطی می توانند نیتروژن را تجزیه کنند که در معرض جریان آب سرشار از اکسیژن قرار داشته باشند که یکی از این محل ها بین سنگریزه ها خواهد بود.

همچنین سنگریزه های با لبه های تیز مناسب نیستند زیرا خیلی از ماهی ها عادت دارند غذا را از زمین بردارند و دائم آسیب خواهند دید. بعد از آسیب به سختی میتوانند غذا بخورند و .... تا بیماری.

بهتر است از شن و ماسه با ضخامت 1.5 میلیمتر و سنگریزه هایی با ضخامت 2 تا 4 میلیمتر استفاده کنید.

20- از چه نوع الیافی برای فیلتر استفاده می کنید؟

تفاوت زیادی بین انواع پشم (Wool) وجود دارد که در فیلترهای تصفیه استفاده می شوند. من خودم بارها دیدم که خیلی ها نسبت به خرید الیاف هایی شبیه به پشم های مخصوص فیلتر اقدام می کنند و آن ها را عمده می خرند و بسیار هم خرسند هستند که خرید ارزانی داشته اند.

در صورتی که این الیاف از مواد شیمیایی تولید می شوند و برای منظورهای دیگری ساخته شده اند.

گرانترین الیاف استاندارد که ممکن است شما بخرید، 3 هزار تومان قیمت خواهد داشت که می توانید سالها استفاده کنید، دلیلی ندارد که خسیسی کنید و برای 2هزار تومان صرفه جویی، متحمّل زیان های بزرگ شوید.

الیاف هایی که شرکت های معتبر تولید می کنند دقیقاً برای استفاده در آکواریوم ساخته شده و کاملاً استریل می باشد، علاوه بر آن خود را اصطلاحاً ول نمی کند که وارد آب شده و ...

بهتر است هنگام خرج کردن برای آکواریومتان همیشه از بهترین اجناس خرید کنید تا بهترین استفاده را از آکواریوم داشته باشید.

توجه کنید که بیش از 4-5 هزار تومان در ماه نمی شود.

21- دمای مورد نیاز را می دانید؟

جانوران و گیاهان نیاز به دمای مطلوب دارند تا احساس راحتی داشته باشند. اکثر گیاهان و جانورانی که در آکواریوم های گرمسیری نگهداری می شوند دمایی در حدود 25 درجه را می پسندند و شما باید تا جایی که می توانید به دمای مطلوب نزدیک شوید.

بالا بودن دما ممکن است ماهی را زود پیر کند و اکسیژن آب را بیشتر مصرف می کند و این ها باعث می شوند ماهی زودتر ضعیف شود.

بهتر است قبل از خرید ماهی در مورد شرایط زندگی آن خوب تحقیق کنید، متأسفانه در کشور ما، برای خرید ماهی مانند لباس و خوار و بار، به مغازه می روند و می خواهند ماهی را آنجا انتخاب کنند و بعد از خرید ماهی تازه یاد شان می افتند که ماهی ممکن است به چیزهایی هم نیاز داشته باشد.

اختلاف بیش از 4 درجه در دما، موجب اختلالات شدید می شود، از بخاری های خوب استفاده کنید که دما را دقیق نگهداری کنند

 ترموستات خیلی از بخاری ها تنظیم نیست، به ظاهر دما را در فلان درجه نگه می دارد ولی می بینید که دمای اصلی آب با نوشته ها متفاوت است و این زمانی بدتر می شود که دماسنج شما نیز از انواع غیر مرغوب باشد.

22- چطور به ماهی ها غذا می دهید؟

رژیم های گوناگونی با شرایط غذایی مختلف وجود دارد که برای ماهی ها ضروری است و آن ها را به سلامت نگهداری می کند.

همیشه در مورد غذاهای منجمد احتیاط کنید، من تا به حال 2 بار تمام ماهی هایم در به دلیل استفاده از همین غذاها از دست داده ام.

این غذاها باید در شرایط درستی تولید شوند و از کارخانجاتی بیرون بیآیند که بتوان در صورت خرابی و کیفیت بد غذا، به آن ها مراجعه کرد.

در کشور ما فقط ماهیران این غذاها را وارد می کند که از چین وارد می شود و تا جایی که من تحقیق نمودم در استخرهایی با شرایط نه چندان مناسب به تولید این غذاها پرداخته می شود. ممکن است انواع انگل و باکتری و شاید قارچ ها با این غذاها وارد بدن ماهی شما شوند و از آن بدتر مسمومیت مستقیم ماهی با این غذاها است که در تابستان بسیار شایع می باشد.

البته از انصاف نگذریم که در صورت بهداشتی بودن، بهترین نوع تغذیه برای ماهی ها است به شرطی که اوّل یخ آن را باز کنید و بعد به ماهی ها بدهید زیرا اگر غذا را همانطور منجند برای ماهی بریزید می خورد و بعد از مدّتی ناراحتی شدید روده می گیرد؛ چون آب منجمد شدۀ همراه غذا سرشار از فسفات و نیترات است.

برای استفاده باید ابتدا غذای منجمدی را که یخ آن آب شده، درون توری ریز آب کشی کنید و با آب تازه بشویید، سپس به آن ویتامین مایع اضافه کنید و به ماهی ها بدهید تا بخورند.

2 یا 3 بار در روز، امّا به صورت کم به ماهی ها غذا دهید، طوری که انگار هیچ وقت سیر نمی شوند، این غذای کم در واقع ضامن سلامتی آن ها و همچنین تمیز ماندن آب است.

23- بسته بندی غذا را در چه ابعادی انتخاب می کنید؟

ظرفی که استفاده می کنید باید بسیار کوچک باشد و غذای موجود در آن طی 2 ماه (ماکزیمم 4 ماه) مصرف شود.

باز هم دیده شده عدّه ای دست به چرتکه می شوند و حساب می کنند که اگر غذا را در ظرف بزرگ بخرند در مجموع 200 تومان سود کرده اند و ...

شاید اینطور باشد ولی غذا می ماند و بعد از 2 ماه با نان خشک فرقی نخواهد داشت. اینطوری می توانید خوشحال باشید که برای 100 گرم نان خشک که حالا اضافی مانده، 4 هزار تومان پرداخته اید.

از آن بدتر، ماهی بدبخت محکوم به یک رژیم ثابت غذایی به مدّت چندین ماه است.

بهتر است که غذاهای درجه یک را در بسته های کوچک خریداری کنید و سعی کنید هر بار از یک مارک خرید کنید و غذاهای متنوعی به ماهی ها بدهید.

دقت کنید که بسته بندی ظرف نباید بی رنگ و شفّاف باشد، چون نور پدر ویتامین ها را در می آورد.

عفونت های ترکیبی ماهی ها در آکوارویم :

بعضی اوقات می توانید این بیماری ها را در آکواریومتان مشاهده کنید، و اگر ماهی حوض دارید احتمال آن بیشتر است که به حالتی برخورد کنید که ماهی شما چند بیماری را با هم دارا است.

در این شرایط وقتی در زیر میکروسکوپ مراحل تمیز کردن و ضد عفونی کردن ماهی را می بینید، به نظر می رسد که لایه های مخاطی به صورت محسوسی ضخیم شده باشند و می توان انواع مختلفی از گونه های تک یاخته ای را دید که در مقالات مجزّا راجع به هر یک صحبت شده.

باز هم نشانه های اوّلیه یکسان است؛ ماهی در شروع بیماری سعی می کند با مالیدن خود به اشیاء داخل آب و گیاهان آکواریوم از شر مزاحمین خلاص شود، سپس خود را در مسیر جریان آب که معمولاً ورودی فیلتر تصفیه به داخل آکواریوم می باشد قرار می دهد و می ایستد، با باله های جمع شده و با بی حسّی بالا و پایین می رود.

در ماهی های Koi و ماهی طلایی لایۀ مخاطی شروع به ضخیم شدن می کند و یک پوشش خاکستری ایجاد می شود. هنگامی که بیماری پیشرفت کند این پوسته تغییر رنگ داده و سفید می شود و در قسمت های کوچکی از بدن مشاهده می گردد.

در مرحلۀ نهایی بیماری، ماهی نمی تواند هیچ چیزی را از محیط جذب كند و رو به قبله می شود.

اگر صاحب ماهی آن را به صورت منظّم و اساسی مراقبت کند، می تواند عفونت را در مراحل اوّلیه شناسایی کند و جلوی پیشرفت آن را بگیرد.

 تا زمانی که فقط عفونت های بیماریزا در بیماری نقش داشته باشند روی پوست نشانه هایی به وجود می آید.

 امّا عفونت های ترکیبی در آکواریوم، نشانه های ترکیبی نیز خواهند داشت و تنها چیز مشترک نقاط سفید و شیری رنگ غیر عادی و لکه های ضخیم شدۀ لایۀ مخاطی که این نشانه ها نیز در مراحل نهایی بیماری بروز می کنند و در این مرحله ماهی به سرعت ضعیف می شود و كار سخت مي شود.

 این ضخامت غیرعادی روی پوست، تمام سطح بدن ماهی را می پوشاند؛ در ابتدا ماهی فقط در زیر سطح آب شنا می کند. باله هایش را محکم می کند و بالا و پایین می رود و در مرحلۀ نهایی روی زمین بی حال دراز می شود.

 هنگامی که بیماری ماهی را شناسایی می کنید باید بی درنگ آن را درمان کنید. در عفونت های ترکیبی برای شناخت انواع بیماری نیاز به ذره بینی با قدرت بزرگ نمایی 40 برابر خواهید داشت.

 در آکواریوم ها می توانید با ترکیب داروهای Sera Costapur و sera Mycopur شروع به درمان کنید زیرا این دو دارو می توانند با هم تمام محدودۀ بیماری ها را بپوشانند و همچنین به شما کمک می کنند از ایجاد عفونت های قارچی ثانویه جلوگیری کنید.

در ماهی های حوض و باغ، درمان توسّط Sera Ominsan مطابق دستورالعمل بهترین انتخاب است.

 عفونت های ترکیبی نیز به وسیلۀ Sera Costapur و Sera OOdinopur در کمتر از 5 روز درمان می شوند.

درمان آبزیان و ماهی های آکوارویم با ویتامین

ماهی ها نیز مانند تمام موجودات زنده به ویتامین ها نیاز دارند تا بتوانند مراحل مختلف سوخت و ساز را در بدنشان اجرا نمایند و بدون ویتامین ها در  هضم و جذب مواد مورد نیاز بدنشان ناتوان خواهند بود.

غذاهای تولیدی توسّط شرکت های معتبر مانند Tetra و Sera و AquaMedic و ...شامل اکثر ویتامین های مورد نیاز ماهی می شوند، امّا مسئله این است که از زمانی که پاکت یا ظرف حاوی غذا را باز می کنید، شمارش معکوسی برای ویتامین های موجود در غذا شروع می شود و هرچه می گذرد مقداری از این ویتامین ها بر اثر عوامل محیطی مانند اکسیژن و رطوبت از بین می روند. معمولاً بعد از یک ماه غذا فاقد هرگونه ویتامین می شود.

برای همین استفاده از ویتامین های تکمیلی برای یکی دو بار در هفته بسیار مهم است.

بهترین راه برای استفادۀ بهینه از ویتامینی که جداگانه تهیّه نموده اید آن است که ویتامین مایع را درست قبل از غذا دادن به ماهی ها، در غذای خشک آن ها اضافه کنید. ویتامین زود به خورد غذای خشک می رود و نتیجه اش آن است که مستقیم وارد بدن ماهی می شود.

اگر بخواهید ویتامین را به آب اضافه کنید مجبور خواهید بود مقدار بیشتری استفاده نمایید و ویتامین که معمولا کمی هم گران است حیف می شود.

هنگامی که در حال درمان بیماری در ماهی ها هستید، خیلی خوب است که از ویتامین ها استفاده کنید و آن ها را به غذای ماهی اضافه نمایید، زیرا این در کنار داروی مصرف شده برای درمان، خود ماهی نیز در حال مبارزه است و اگر ماهی ضعیف بماند تاب مقاومت نخواهد داشت. بهتر است این ویتامینها در دورۀ درمان به صورت روزانه و بعد از درمان هر هفته یک بار به ماهی داده شود.

بیماری های ماهی ها که منشأ آن ها مژکداران (cilitates) هستند

مژکداران موجودات ریز تک سلّولی هستند. انواع مختلفی از آن ها در هر آکواریوم وجود دارد و اکثر آن ها بسیار ریزتر از قدرت دید چشم انسان بوده و برای دیدن آنها به ابزارهایی مانند ذره بین و میکروسکوپ نیاز دارید.

روی باکتری ها و ذرّات بسیار ریز معلّق در آب زندگی می کنند. البته این موجودات یکی از مهمترین مواد در رژیم غذایی ماهی های کوچک نیز هستند.

بیشتر عمر این موجودات روی بدن ماهی ها و آبزیان می گذرد و در این مدّت مواد مفید و مغذّی را به پوست ماهی می رسانند و پوست ماهی ها را قوّت می بخشند.

مانند میکروب ها و باکتری ها، این موجودات نیز انواع مفید و غیر مفید دارند که موضوع بحث ما دستۀ دوّم است.

بیماری لکّه های سفید یا Ichthyophthirius multifiliis :

یک تک سلّولی با نام Ichthyophthius كه می تواند از 1.5 میلیمتری اندازه گیری شود و با چشم معمولی از این فاصله روی پوست دیده می شود.

جوش های چرک دار، بدن ماهی را می پوشانند. این بیماری همان بیماری نقطه های سفید است که در ابتدا روی باله ها و دم ماهی ظاهر می شود.

در مراحل اوّل بيماري، ماهی باله هایش را جمع می کند و سعی می کند با مالیدن خود به اشیاء و گیاهان آکواریوم، خود را از این تاژکدار مزاحم پاک کند.

در مرحله های بعدی که بیماری پیشرفت می کند تعداد بسیاری از لکه ها روی پوست وجود خواهد داشت که بر اثر اجتماع این تاژکداران به شکل لکّه های قابل رویت در آمده اند.

این بیماری از آن دسته است که باید بلافاصله درمان را شروع کنید زیرا به سرعت در آکواریوم پخش می شود.

در مرحلۀ اوّل از Sera Costapur استفاده کنید زیرا سریعاً شیوع بیماری را متوقف می کند.

انگل هاي تاژكدار بعد از بلوغ بدن ماهی را ترک می کنند و دوباره تکثیر شده، در آب به شنای آزاد می پردازند تا میزبان جدید پیدا کنند، در این مرحله است که Sera Costapur آن ها را می کشد و شیوع بیماری تمام می شود.

خیالتان راحت باشد زیرا این دارو به گیاهان و ماهی ها به هیچ عنوان آسیب نمی رساند.

Ichthyophthirius برعکس سایر انگل ها روی پوست نمی ماند، بلكه کنار لایه های مخاطی زندگی می کند،برای همین درمان ماهی بیمار در مرحله پیشرفته بسیار مشکل است.

این یک پیشنهاد است و ضروریتی ندارد، بهتر است که در طول درمان Sera Ectopur و Sera Costapur را با هم استفاده نمایید زیرا این امر بر نیروی جبهۀ شما بر علیه انگل ها می افزاید.

Sera Ectopur انگل ها را از روی پوست ماهی جدا می کند و نقش ضدعفونی کنندۀ آب را نیز به عهده دارد؛ علاوه بر آن درصدی نیز اکسیژن به آب اضافه می کند. با این روش Sera Costapur نیز بهتر عمل می نماید و بیشتر موثر است.

این ترکیب کمک می کند که بسیار سریع تکلیف را روشن کنید.

این تک سلّولی می تواند برای مدّت طولانی پنهان شود و یا آشکارا در آکواریوم شما زندگی کند.با این کار منتظر می ماند و در شرایط استرس و وقتی ماهی تازه به آکواریوم وارد شده، به ماهی ها حمله می کند، پس همیشه انتظار آمدنش را داشته باشید.

در طول درمان پیشنهاد می کنم درجه حرارت را برای 3روز ماکزیمم تا 2درجه بالا ببرید و هوادهی آب را شدید کنید. این نیز می تواند به درمان سریعتر بیماری کمک کند زیرا مقاومت ماهی شدیدتر می شود و از طرفی تکثیر باکتری ها سریعتر انجام می شود و زودتر از ماهی جدا می شوند و به مرحلۀ شنای آزاد که هدف ما است خواهند رسید و در این مرحله آن ها کشته خواهند شد.

چرخۀ زندگی این انگل به صورت زیر است

 

بیماری Cryptocarion irritans یا همان ایچ آب شور :

بیماری Cyptocarion بسیار شبه به بیماری لکه های سفید که در بالا توضیح آن داده شد می باشد. برای همین به آن بیماری "لکه های سفید آب شور" گفته می شود یا "Marine Ich" که البته این دو در لغت، معنای متفاوتی دارند.

نقطه های خاکستری یا سفید آشکار، به صورت مایع لزجی در میان لایۀ مخاطی پوست ماهی زندگی و رشد می کنند و در غشاء مستحکمی قرار دارند.

این لکه ها را به سختی می توان خشک و یا پاک کرد و در بیشتر موارد وقتی سعی شد آن ها را به وسیلۀ یک لوله از بدن ماهی جدا کنیم، تکه تکه و پخش شدند.

تمامی بیماری های واگیر دار به طرز موفقی به وسیلۀ Sera Cyprinopur درمان می شوند و در این بیماری نیز انگل ها را در مرحلۀ شنای آزاد از بین می برد و اجازه نمی دهد تا میزبان جدیدی پیدا کنند.

Sera Cyprinopur برای 4 تا 6 روز استفاده شود.

اسکیمرهای پروتئین ساز و دستگاه های استریل کننده UV را باید در دورۀ مصرف این دارو خاموش نگه دارید.

برای محاسبۀ کامل میزان مصرف شما باید حجم كل آب را، که شامل میزان موجود در فیلترها نیز می شود در نظر بگیرید.

در آکواریوم قرنطینه، ماهی می تواند به وسیلۀ Sera Costapur درمان شود؛ بعد از تکمیل دورۀ درمان نیز، دقت کنید که نباید ماهی را مستقیم به تانک اصلی برگردانید چون حتّی قسمت کمی از این دارو می تواند برای بی مهرگان شما خطرناک و کشنده باشد، برای همین بهتر است به ماهی اجازه بدهید برای 10 دقیقه درون ظرفی که از آب آکواریوم اصلی پر شده شنا کند و بعد از این حمّام، آن را به تانک اصلی منتقل کنید.

بیماری Brooklynella hostilis آب شور :

 

انگل Brooklynella و Childonella در ظاهر و اندازه بسیار شبیه به هم هستند.

این موجود ریشه دار نوعی انگل است که روی پوست و آبشش ماهی های نواحی گرمسیری دریایی نمایان می شود.

در آغار شما می توانید مناطق کمرنگی را روی پوست ماهی مشاهده کنید و این در حالی است که ماهی شما بی اشتها شده است و نفس نفس می زند و تند نفس می کشد.

کم کم ماهی بیشتر و بیشتر بی حال می شود و لکّه های لزج مخفی می شوند، مناطف کمرنگ بزرگتر می شوند و در مرحلۀ نهایی روی قسمت های وسیعی از پوست را می پوشاند.

چند روز بعد از این مرحله، ماهی می میرد.

برای همین باید به سرعت عمل کنید، به مدت 4 تا 6 روز و برای هر روز طبق دستورالعمل از Sera Cyprinopur استفاده کنید که فرقی نمی کند این کار را در تانک اصلی یا قرنطینه انجام داده باشید.

شما باید در این شرایط کیفیت آب را خوب بسنجید تا بتوانید آن را مطابق نیازهای دارو تنظیم کنید (دقت کنید که دارو و انگل در حال جنگ خواهند بود و معلوم نیست کدام پیروز شوند و با این کار شما جبهۀ خود را تقویت می کنید).

سپس در محیطی که بی مهرگان را نگهداری نمی کنید (مانند آکواریوم قرنطینه) برای درمان ماهی از Sera Costapur مطابق دستورالعمل استفاده کنید.

بیماری Glossatella :

بسیار شبیه به موجودات تک یاخته ای هستند که روی پوست زخمی و آسیب دیده نشست می کنند و ساکن می شوند. شکل کوتاه آن ها طوری است که راه می روند و خودشان را به لبۀ زخم ها می چسبانند و با این کار از درمان زخم جلوگیری می کنند.

آن ها به سرعت زیاد می شوند و روی مناطق مختلف زخم رشد می کنند و به نظر می رسد که زخم دارای پوششی خز دار است.به دلیل شباهت ظاهری ممکن است با قارچ اشتباه شود، ولی به وسیلۀ یک ذرّه بین می توان تک یاخته ای های در حال حرکت را تشخیص داد و علاوه بر آن، قارچ ها درازتر هستند.

ابتدا یک زخم پوشیده می شود و کم کم شروع به گسترش در تمام بدن ماهی می کنند، آن ها مستقیم از زخم تغذیه نمی کنند امّا از باکتری های مفید روی پوست و همچنین سلّول های مردۀ پوست ماهی تغذیه می کنند.

در این مورد Sera Costapur می تواند به ماهی شما کمک کند، این دارو انگل ها را ضعیف کرده و تا جای امکان نابود می کند و در این فرصت زخم روی بدن ماهی شروع به خوب شدن می کند و ضعف از بین می رود.

بیماری  Trichodina :

باید گفت که واقعاً تشخیص بیماری که به وسیلۀ Trichodina به وجود آمده بسیار مشکل است.

هر از گاهی ماهی خودش را به جایی می مالد و با باله ها خودش را تمیز می کند.

Trichodina یک انگل واقعی نیست، یک اندام است. سوراخ اصلی این تک سلّولی ها روی سمت مخالف و داخلی پوست ماهی قرار دارد. این جایی است که باکتری ها را جمع می کند و بخش های سلّول را به کمک آن ها جدا کرده و از این فرآیند تغذیه می کند. بنابراین Trichodina به عنوان یک همراه، در کنار سایر بیماری های پوستی یافت می شود. این سوراخ ها پروتوزونهای روی پوست ماهی را جمع مي كند، به این صورت که پوست را به وسیلۀ حلقۀ قلّاب مانند روی سلّول ها خراش می دهد. این باعث می شود پوست ضخیم شود و مخاط ها پنهان شوند، با این روش Trichodina از مخاط ها تغذیه می کند.

در ماهی Koi یا ماهی طلایی و یا ماهی حوض خودمان، اگر ماهي قبلاً با عفونت های دیگری زخم شده باشند، اندام ها گهگاهی دچار حملۀ این قلّابدارها خواهند شد.

Trichodina در برابر Sera Costapur بسیار مقاوم است و به خوبی می تواند در مقابل این دارو ایستادگی کند، برای همین این دارو را توصیه نمی کنم و برای این بیماری بهتر است از Sera Omnisan که در حقیقت مخصوص ماهی حوض است مطابق با دستورالعمل استفاده کنید.

بیماری Tetrahymena :

تک یاخته ای  Tetrahymena نیز یک انگل واقعی نیست و فقط وقتی ظاهر می شود که لایه های مخاطی از قبل توسّط قارچ و باکتری عفونی شده باشند.انگل از این باکتری ها و ذرّات جدا شده پوست Tetrahymena تغذیه می کند.

در آکواریوم هایی که تعداد ماهی ها زیاد است  Tetrahymenaمي تواند که در سطح وسیعی آب را آلوده کنند.

در اين حالت تعداد زیادی از اندام های تک سلّولی به پوسته های مخاطی ماهی ها هجوم می آورند و در نتیجه فرآیند ضخیم سازی پوست شروع می شود تا با پنهان نمودن مایع مخاطی از آن تغذیه کنند و به همین دلیل لکه ها ایجاد می شود. در مرحلۀ نهایی پوست تماماً مبتلا شده و ماهی می میرد.

اگر شما درمان را گام به گام و مطابق دستورالعمل انجام دهید، Sera Costapur به طرز موثری می تواند این عوامل بیماریزا را بکشد.

در آخر، با مقدار PH و اگر از فیلتر بیولوژیکی استفاده می کنید، باید برای 3روز مواد اساسی را خودتان به آب اضافه کنید و قبل از درمان همیشه 30% آب را عوض کنید. شما باید همیشه از عفونت های ثانوی که به وسیلۀ قارچ و باکتری به وجود می آید دوری کنید.

می توانید این بیماری ها را در مراحل اوّلیه و به کمک Sera Mycopur و Sera Baktopur درمان نمایید.

بیماری Chilodonella :

موجودات تک یاخته ای قلبی شکل chilodonella پوست ماهی را به شکلی در می آورد که به نظر تیره و زمخت می آید و رنگ آن سفید است، لایه های مخاطی ضخیم شدۀ لکه های پوست بین 1 تا 3 میلیمتر اندازه گیری می شود.

ابتدا که ماهی مریض می شود، خودش را به اشیاء داخل آکواریوم می مالد تا شاید از شر انگل رها شود، اگر نتوانست لکه های روی پوست افزایش پیدا می کند تا زمانی که همۀ بدن را فرا می گیرد.

در این حالت ماهی در آب می ایستد و تکان های ریزی می خورد، باز هم هرچه می گذرد ماهی بی حس و بی اشتها می شود.

انگل ها می توانند به راحتی از یک ماهی به ماهی دیگر شنا کنند، بنابراین بسیار سریع بیماری را پخش می کنند و جلوی این اپیدمی را باید با Sera Costapur بگیریم.

این دارو به طرز موثری با Chilodonella مبارزه می کند.

 برای حوض ها از Sera Omnisan استفاده کنید. 

جستجو

سیستم آمار بازدید کنندگان

بازديد امروز :55
بازديد روز گذشته :67
بازديد اين هفته :352
بازديد اين ماه :976
مجموع آمار بازديد ها :109014

درحال حاضر 5 میهمان و هیچ یک از اعضاء آنلاین می باشد.