سه شنبه, 21 آذر 1396

پیشگیری بهتر از درمان است

همواره ممکن است ماهی شما از استرس رنج ببرد، در واقع استرس مهمترین علّت بروز بیماری های مختلف در ماهی ها است و همواره وجود آن ماهی را آمادۀ پذیرش بیماری می نماید.

استرس عوامل مختلفی دارد :

ممکن است ماهی شما بدون آشنا شدن و زمینه سازی وارد آکواریوم جدید شده باشد.

ممکن است بخاری درست کار نکند و تغییرات دما بیشتر از آن باشد که ماهی بتواند خود را تطبیق دهد، در واقع ماهی تا مقداری می تواند این شرایط را تحمّل کند و این تحمّل آن را ضعیف می کند.

از همه بدتر مراقبت نامنظّم از آکواریوم

برای مخزن های دارای جمعیت بالا، غذا دادن همیشه موجب آلودگی آب می شود و سرعت افزایش باکتریها بی اندازه زیاد می شود، وقتی که باکتری در آب زیاد می شود، سیستم ایمنی بدن ماهی نیز باید بیشتر کار کند و علاوه بر آن، خود آلودگی آب استرس ایجاد خواهد نمود.

- رژیم های غذایی نامتعادل و پراکنده

- نگهداری ماهی هایی که از هم می ترسند و یا شرایط زیستی آن ها با هم فرق می کند

- داخل کردن زیاد دست، در آب آکواریوم به هر دليل

- گرفتن ماهی ها از آب در فاصلۀ زمانی کم

- وجود سموم در آب

- کود گیاهی نامناسب

- نصب ادوات و نورهایی در آکواریوم، که با ذات ماهی نگهداری شده متناسب نباشد

و بسیاری از مسائل دیگر که ممکن است ایجاد استرس نماید.

آزمایشات مختلف نشان داده که استرس به طور کاملاً مستقیم به سیستم ایمنی ماهی آسیب می رساند و زمینۀ بیماری را فراهم می کند.

در مقالات متعددی مانند نگهداری آکواریوم و ... کامل توضیح داده شده که چه کارهایی باید برای رفع نیازهای عمومی ماهی ها انجام دهید و به آن ها غذا داده، آب را تمیز نگه دارید و ... که برای جمع آوری آن اطلاعات تجربه و زمان بسیاری صرف گردیده.

در مقالات مذکور گفته شده که شما برای این که شرایط ماهی ها را خوب نگه داشته باشید تنها به 2 ساعت در هفته و تا 4-5 هزار تومان هزینه در ماه نیاز خواهید داشت که فکر نمی کنم چیز زیادی باشد.

در عوض ماهی ها به شما آرامش، شادی و سلامت را هدیه می دهند و همچنین می توانند مایع مباهات برای شما باشند.

اگر بیماری عملاً اتفاق بیافتد، با راهنمایی ها و مقالات این بخش به آسانی می توانید از عهدۀ آن ها بر بیایید و به ماهی ها کمک کنید، ولی همواره بهتر است که از این بیماری ها پیشگیری کنید زیرا علاوه بر این که هزینۀ کمتری خواهید داشت، از روحیه و اعصابتان نیز مایه نمی گذارید.

فرمی طرّاحی شده که با پیگیری آن می توانید از بیماری ها به سادگی پیشگیری کنید

 

1- اندازۀ آکواریوم چقدر باشد ؟

در آکواریوم های کوچکتر از 50 لیتر بسیار مشکل است که بخواهید شرایط زیستی مناسب را ایجاد کنید و اگر بار اوّل است که اقدام به این کار می کنید برای شما غیر ممکن خواهد بود.

توصیه می کنم آکواریومی که انتخاب می کنید حداقل طولی معادل 80 سانتیمتر داشته باشد. البته نظارت مناسب و منظّم از اندازۀ آکواریوم مهمتر است.

2- از چه فیلتری استفاده کنیم ؟

فروشنده ای که از آن خرید می کنید می تواند این تشخیص را برای شما انجام دهد، امّا برای اطلاع عرض می کنم که یک فیلتر باید تقریباً 1.5 بار در هر ساعت کل آب آکواریوم را به گردش در آورد، در مرحلۀ دوّم اندازۀ مخزن فیلتر مهم است که هرچه بیشتر باشد بهتر است. امّا دقّت کنید که فیلتری قوی تر از حد مورد نیاز نیز مضر خواهد بود.

3- چه تعداد ماهی را می توان در آکواریوم نگهداری نمود؟

برای ماهی هایی با طول بدن 2 تا 5 سانتیمتر، به ازای هر سانتیمتر از طول ماهی به 1.5 لیتر آب نیاز خواهید داشت.

برای ماهی هایی با طول بدن 5 تا 9 سانتیمتر، به ازای هر سانتیمتر از طول ماهی به 2 لیتر آب نیاز خواهید داشت.

برای ماهی هایی با طول بدن 9 تا 13 سانتیمتر، به ازای هر سانتیمتر از طول بدن ماهی به 3 لیتر آب نیاز خواهید داشت.

برای ماهی هایی با طول بدن بیش از 13 سانتیمتر، به ازای هر سانتیمتر از طول بدن ماهی به 4 لیتر آب نیاز خواهید داشت.

4- چه انواعی از ماهی ها را باید نگهداری کنیم؟

ممکن است در این زمینه ها دچار اشتباه شوید :

- ماهی هایی که شرایط آب متفاوت دارند، مثلاً به PH های مختلفی نیاز دارند.

- ماهی هایی که نیاز به دمای متفاوت برای زندگی دارند.

- نگهداری ماهی های مهاجم و آرام با هم که ایجاد استرس می کند.

- نگهداری ماهی در محیطی که شباهت و تناسب با طبیعت آن ندارد، مثلاً خیلی از ماهی ها نیاز به مخفیگاه دارند و بعضی نیاز به گیاه در محیط دارند و در صورت نبود امکانات دچار استرس می شوند.

5- چه مقدار گیاه و از چه نوعی باید نگهداری شود ؟

برای آکواریومی با سطح کف 100×40 سانتیمتر به 80 شاخه گیاه نیاز است که این تعداد به اندازۀ گیاه نیز مزبوط می شود.

بسته به امکانات فروشنده ای که در دسترس دارید گیاهان مختلف را می توانید انتخاب نمایید. در واقع گیاهان ایجاد پناهگاه برای ماهی ها را به عهده می گیرند و در بازدم شان به محیط آب اکسیژن می رسانند و حتّی سموم آب را می گیرند.

6- آیا به تازگی آکواریوم را راه اندازی نموده اید؟

در آکواریوم هایی که تازه شروع به کار کرده اند هنوز موجودات ریز و ذره بینی مفید تکثیر پیدا ننموده اند و سیکل ازت طی نشده است. برای همین آمونیوم و نیترات غلظت خطرناکی دارند.

می توانید آب آکواریوم را با :

تست آمونیوم

تست نیترات

تست نیتریت

اندازه گیری کنید و مقدار آن را در لیست بنویسید.

برای برطرف کردن مشکل آمونیوم و نیترات از Sera Nitrivec استفاده نمایید.

7- اگر به تازگی آکواریوم را راه انداخته اید، چطور ماهی ها را وارد آن نموده اید؟

هر آکواریوم، قبل از آن که ماهی ها را با آن آشنا کنید نیاز دارد که چندین هفته کار کند، در این مدّت گیاهان رشد می کنند و موجودات میکروسکوپی مورد نیاز آب در ابر ها و سرامیک موجود در فیلتر و همچنین میان شنها تکثیر می شوند.

در این مدّت بخاری، فیلترها، لامپ ها و پمپ هوا باید به طور عادی کار کنند.

البته می توانید این دوره را با استفاده از محصولاتی چون Sera Aqutan و Sera Nitrivec بسیار کوتاه نمایید که برای آن دستورالعملی در جعبۀ داروها وجود خواهد داشت.

در این صورت معمولاً می توان ماهی را بعد از 24 ساعت وارد آب نمود و البته در مورد استفاده از Sera Nitrivec به دمای آب توجه کنید که توضیحات روی دارو موجود می باشد و این صرفاً یادآوری است.

8- آیا شما ماهی را وارد آکواریوم قدیمی کرده اید؟

ممکن است شما مدّت ها باشد که آکواریومی دارید و تمام ماهی های آن سالم باشند، هنگامی که ماهی تازه ای را وارد آب می کنید، انتظار دارید که آن هم مانند ماهی های قبلی سالم بماند، ولی می بینید که خلاف آن اتفاق می افتد.

در طول زمان شرایط آب آکواریوم شما افت می کند و ماهی های قدیمی خود را با این شرایط به آهستگی وقف می دهند و تاثیر منفی نمی بینند.

امّا ماهی جدید، باید ناگهان خود را با شرایطی متفاوت وقف دهد که نمی تواند و مریض می شوند و حالا این بیماری را به ماهی های قدیمی نیز منتقل می کنند.

9- چه نوع ماهی بخریم؟

برای مثال : نئون و انواع تتراها را اگر در کنار ماهی هایی مانند آنجل های بزرگ و یا پنگوسی و ... که از لحاط اندازه و رفتار با آن فرق می کنند قرار دهید، ماهی های ریز یا خورده می شوند و یا از ترس خورده شدن مریض می شوند و دچار استرس دائمی خواهند شد.

حتّی ماهی های هم اندازه نیز حق آب و گل را رعایت می کنند و اگر ماهی جدید به آکواریوم اضافه می کنید ممکن است در مقابل ماهی های قدیمیتر در موضع ضعف قرار گیرد و اضطراب و استرس و در نتیجه بیماری به سراغ آکواریوم شما بی آید.

10- پس چگونه ماهی های جدید را با آکواریوم آشنا کنیم؟

- لامپ خاموش باشد.

هنگامی که لامپ خاموش است ماهی آرام تر می تواند با شرایط انطباق پیدا کند

- کیسۀ ماهی را در آب قرار دهید و چندبار مقدار کمی از آب آکواریوم را به آن اضافه کنید.

- ماهی را بعد از یکی دو ساعت با تور از کیسه بگیرید و داخل آب بیندازید

- آب کیسه را در آکواریوم خالی نکنید و آن را دور بریزید زیرا ممکن است سرشار از انواع بیماری ها، انگل ها و ... باشد.

بعد از انتقال ماهی حتماً ماهی آسیب خواهد دید، زیرا به هر حال دست شما و یا تور و حتّی جدار کیسه با بدن آن تماس داشته و لایۀ مخاطی روی پوست ماهی را ضعیف کرده است. به آب Sera Aqutan اضافه کنید که برای 5 روز به جای لایۀ مخاطی از ماهی مراقبت می کند و علاوه بر آن یک کاهندۀ استرس است.

11- آیا تهویۀ کافی صورت می گیرد؟

در صورتی که فیلتر تصفیۀ شما کوچک باشد ممکن است اکسیژن اضافی هم در آکواریوم تولید شود، امّآ بهتر است فیلتر بزرگی تدارک ببینید تا اکسیژن کافی را به آبزیان برساند و بتواند خوب آن را در آب حل کند.

12- آیا فیلتر تمام وقت کار می کند؟

فیلتر تصفیه باید به صورت 24 ساعته کار کند و بیش از نیم ساعت توقّف در این قعّالیت مساوی است با از بین رفتن تمام باکتریهایی که طی هفته های طولانی و با زحمت بسیار درون فیلتر ساکن شده اند. در فاصلۀ کمی میزان آمونیوم و نیترات شروع به توسعه یافتن می کند و هنگامی که فیلتر را روشن می کنید انواع سموم و باکتری های مرده را به جای آب تمیز و پر از اکسیژن وارد آکواریوم می کند.

خاموش کردن فیلتر فقط برای زمانی که می خواهید به مدت 4-5 دقیقه به ماهی ها غذا دهید.

13- آخرین باری که فیلتر را تمیز کرده اید چه موقع بود؟

بسته به آلودگی فیلتر و میزان غذادهی و تعداد ماهی ها باید فیلتر را تمیز نمایید.

معمولاً برای این کار بین 4 تا 6 هفته یک بار مناسب است.

موادی مانند سرامیک و زغال اکتیو را باید بشویید.

تمام قطعات را می توانید با آب شیر بشویید ولی سرامیک را فقط در آبی که از آکواریوم برداشته اید بشویید زیرا قسمت اعظم باکتری ها در سرامیک ساکن هستند.

14- آخرین بار که آب را تعویض کردید چه موقع بود؟

به طور اصولی باید هر هفته 20% آب آکواریوم را نو کنید.

این مقدار نباید کمتر یا بیشتر شود زیرا اگر مقدار کمتری عوض کنید سموم و ضایعات آب در آن باقی می مانند و هر هفته هم بیشتر می شوند.

اگر هم میزان بیشتری را نو کنید، ماهی ها نمی توانند خود را با شرایطی که ناگهان عوض شده تطبیق دهند و دچار استرس می شوند. مخصوصاً این اتفاق وقتی می افتد که مدت بیشتری از آخرین تعویض گذشته باشد.

15- آیا مواد داخل فیلتر را همزمان با شستشوی آن عوض می کنید؟

این کار اشتباه است و اگر در همان زمان که فیلتر را تمیز می کنید، مواد داخل آن را تعویض نمایید باکتری ها و موجودات ریز بسیاری را از دست می دهید که برای آب ضروری هستند.

بهتر است این دو کار را جدا از هم انجام دهید و بعد از تعویض مواد داخل فیلتر از Sera Nitrivec استفاده کنید.

16- آیا در آب تازه ای که استفاده می کنید، چیزی می ریزید؟

آب لوله کشی همواره دارای موادی است که برای بشر لازم و برای موجودات زندۀ دیگر مضر است.

از آن جمله به کلر و مس می توان اشاره نمود.

در واقع دانشمندانی که آب رسانی به شهر ها را به عهده دارند وظیفه دارند تمام میکروب های را بکشند و مانع پوسیدگی لوله ها و رسوب آب در آن ها شوند. آن ها توجّهی به آکواریوم و موجوداتی که ممکن است در آن زندگی کنند نخواهند داشت.

این مواد برای ماهی ها سمّی هستند و اگرچه آن ها را در جا نمی کشند، ولی شرایط را برای مرگ ماهی آماده می کنند.

سوزش و خزشی که این مواد در آبشش و لایۀ مخاطی ماهی ها ایجاد می کنند، بسیار شدید است و باکتری ها و موجودات ریز آب را نیز درجا می کشند.

بهترین راه برای جلوگیری از این همه دردسر Sera Aqutan است که من تجربۀ آن را دارم و فقط کافی است آن را در آب بریزید.

17- آیا آبی را که از آکواریوم بخار می شود، جایگزین می کنید؟

معمولاً میزانی از آب آکواریوم ها بخار می شود و عدّه ای فکر می کنند، همین که این آب را سر جایش برگردانند دیگر نیازی به تعویض دوره ای ندارند؛ این افراد توجّه ندارند که هیچوقت رسوبات، سموم و فضولات همراه آب بخار نمی شوند و با این کار مدام به سختی آب و مواد زائد آن افزوده می شود.

آب بخار می شود و این مواد می مانند و شما آب جدید می ریزید!! باز بخار می شود و مواد با غلظت بیشتری می مانند و شما آب جدید می ریزید!!

همیشه PH و سختی آب را کنترل کنید، اگر تغییرات زیاد باشد نشان از غلظت غیر معمول نمک ها و رسوبات در آب خواهد بود.

18- آیا چوب و سنگ در آکواریوم دارید ؟

این وسایل به نظر ساده و تزیینی، می توانند مخفیگاه های خوبی برای ماهی های شما باشند که به تناسب از استرس می کاهد.

19- چه نوع شن و یا سنگریزه ای استفاده می نمایید؟

بسیاری از سنگ ها برای آکواریوم مناسب نیستند و بعضی از انواع آن حتّی مواد و ترکیبات سمّی آزاد می کنند، این امر به مرور زمان اتفاق می افتد، با شستن و جوشاندن و .. هم درست نمی شود و زمانی نتیجۀ آن را می فهمید که بسیار دیر است.

بعضی دیگر از سنگ ها که منشأ آهکی دارند نیز برای آب مناسب نیستند چون در آب رسوب می کنند، البته بعضی ماهای های "تانگانیکا" برای زندگی نیاز به آهک در آب دارند که این یک استثنا است و فقط برای آن گونه های خاص می توانید از سنگ های آهکی استفاده نمایید.

برای اینکه بفهمید سنگ آهکی است یا خیر کافی است که چند قطره Sera PH minus روی آن بریزید، در صورتی که آهکی باشد کف می کند. می توانید از آبلیمو یا آبغورۀ غلیظ نیز استفاده کنید، ممکن است دیرتر عمل کند.

همچنین ممکن است ذرّات خرده سنگ مواد مضری از خود آزاد کنند، در بعضی از سنگ ها نیز رنگدانه موجود است که مشکل ساز خواهد شد.

بهتر است برای بیشتر ماهی ها از سنگریزه و بستر تیره استفاده کنید؛ در شرایطی که کف آکواریوم با شن سفید خالص پر شده باشد ماهی شدیداً آشفته می شود و البته رنگ ماهی ها نیز در این شرایط بدرنگ می شود و از زیبایی آن ها می کاهد.

برای همین توصیه می کنم ترکیبی از سنگریزه های مشکی و تیره را همیشه مدنظر بگیرید.

بعضی سنگریزه ها حالتی مانند خاک رس دارند، این ها به زودی به هم می چسبند و بستر یکدستی ایجاد می کنند و مکانی برای زندگی باکتری های خطرناک بی هوازی می شوند.

ضمناً دیگر فضایی برای زندگی باکتری های مفید هوازی نخواهید داشت، باکتری های مفید در شرایطی می توانند نیتروژن را تجزیه کنند که در معرض جریان آب سرشار از اکسیژن قرار داشته باشند که یکی از این محل ها بین سنگریزه ها خواهد بود.

همچنین سنگریزه های با لبه های تیز مناسب نیستند زیرا خیلی از ماهی ها عادت دارند غذا را از زمین بردارند و دائم آسیب خواهند دید. بعد از آسیب به سختی میتوانند غذا بخورند و .... تا بیماری.

بهتر است از شن و ماسه با ضخامت 1.5 میلیمتر و سنگریزه هایی با ضخامت 2 تا 4 میلیمتر استفاده کنید.

20- از چه نوع الیافی برای فیلتر استفاده می کنید؟

تفاوت زیادی بین انواع پشم (Wool) وجود دارد که در فیلترهای تصفیه استفاده می شوند. من خودم بارها دیدم که خیلی ها نسبت به خرید الیاف هایی شبیه به پشم های مخصوص فیلتر اقدام می کنند و آن ها را عمده می خرند و بسیار هم خرسند هستند که خرید ارزانی داشته اند.

در صورتی که این الیاف از مواد شیمیایی تولید می شوند و برای منظورهای دیگری ساخته شده اند.

گرانترین الیاف استاندارد که ممکن است شما بخرید، 3 هزار تومان قیمت خواهد داشت که می توانید سالها استفاده کنید، دلیلی ندارد که خسیسی کنید و برای 2هزار تومان صرفه جویی، متحمّل زیان های بزرگ شوید.

الیاف هایی که شرکت های معتبر تولید می کنند دقیقاً برای استفاده در آکواریوم ساخته شده و کاملاً استریل می باشد، علاوه بر آن خود را اصطلاحاً ول نمی کند که وارد آب شده و ...

بهتر است هنگام خرج کردن برای آکواریومتان همیشه از بهترین اجناس خرید کنید تا بهترین استفاده را از آکواریوم داشته باشید.

توجه کنید که بیش از 4-5 هزار تومان در ماه نمی شود.

21- دمای مورد نیاز را می دانید؟

جانوران و گیاهان نیاز به دمای مطلوب دارند تا احساس راحتی داشته باشند. اکثر گیاهان و جانورانی که در آکواریوم های گرمسیری نگهداری می شوند دمایی در حدود 25 درجه را می پسندند و شما باید تا جایی که می توانید به دمای مطلوب نزدیک شوید.

بالا بودن دما ممکن است ماهی را زود پیر کند و اکسیژن آب را بیشتر مصرف می کند و این ها باعث می شوند ماهی زودتر ضعیف شود.

بهتر است قبل از خرید ماهی در مورد شرایط زندگی آن خوب تحقیق کنید، متأسفانه در کشور ما، برای خرید ماهی مانند لباس و خوار و بار، به مغازه می روند و می خواهند ماهی را آنجا انتخاب کنند و بعد از خرید ماهی تازه یاد شان می افتند که ماهی ممکن است به چیزهایی هم نیاز داشته باشد.

اختلاف بیش از 4 درجه در دما، موجب اختلالات شدید می شود، از بخاری های خوب استفاده کنید که دما را دقیق نگهداری کنند

 ترموستات خیلی از بخاری ها تنظیم نیست، به ظاهر دما را در فلان درجه نگه می دارد ولی می بینید که دمای اصلی آب با نوشته ها متفاوت است و این زمانی بدتر می شود که دماسنج شما نیز از انواع غیر مرغوب باشد.

22- چطور به ماهی ها غذا می دهید؟

رژیم های گوناگونی با شرایط غذایی مختلف وجود دارد که برای ماهی ها ضروری است و آن ها را به سلامت نگهداری می کند.

همیشه در مورد غذاهای منجمد احتیاط کنید، من تا به حال 2 بار تمام ماهی هایم در به دلیل استفاده از همین غذاها از دست داده ام.

این غذاها باید در شرایط درستی تولید شوند و از کارخانجاتی بیرون بیآیند که بتوان در صورت خرابی و کیفیت بد غذا، به آن ها مراجعه کرد.

در کشور ما فقط ماهیران این غذاها را وارد می کند که از چین وارد می شود و تا جایی که من تحقیق نمودم در استخرهایی با شرایط نه چندان مناسب به تولید این غذاها پرداخته می شود. ممکن است انواع انگل و باکتری و شاید قارچ ها با این غذاها وارد بدن ماهی شما شوند و از آن بدتر مسمومیت مستقیم ماهی با این غذاها است که در تابستان بسیار شایع می باشد.

البته از انصاف نگذریم که در صورت بهداشتی بودن، بهترین نوع تغذیه برای ماهی ها است به شرطی که اوّل یخ آن را باز کنید و بعد به ماهی ها بدهید زیرا اگر غذا را همانطور منجند برای ماهی بریزید می خورد و بعد از مدّتی ناراحتی شدید روده می گیرد؛ چون آب منجمد شدۀ همراه غذا سرشار از فسفات و نیترات است.

برای استفاده باید ابتدا غذای منجمدی را که یخ آن آب شده، درون توری ریز آب کشی کنید و با آب تازه بشویید، سپس به آن ویتامین مایع اضافه کنید و به ماهی ها بدهید تا بخورند.

2 یا 3 بار در روز، امّا به صورت کم به ماهی ها غذا دهید، طوری که انگار هیچ وقت سیر نمی شوند، این غذای کم در واقع ضامن سلامتی آن ها و همچنین تمیز ماندن آب است.

23- بسته بندی غذا را در چه ابعادی انتخاب می کنید؟

ظرفی که استفاده می کنید باید بسیار کوچک باشد و غذای موجود در آن طی 2 ماه (ماکزیمم 4 ماه) مصرف شود.

باز هم دیده شده عدّه ای دست به چرتکه می شوند و حساب می کنند که اگر غذا را در ظرف بزرگ بخرند در مجموع 200 تومان سود کرده اند و ...

شاید اینطور باشد ولی غذا می ماند و بعد از 2 ماه با نان خشک فرقی نخواهد داشت. اینطوری می توانید خوشحال باشید که برای 100 گرم نان خشک که حالا اضافی مانده، 4 هزار تومان پرداخته اید.

از آن بدتر، ماهی بدبخت محکوم به یک رژیم ثابت غذایی به مدّت چندین ماه است.

بهتر است که غذاهای درجه یک را در بسته های کوچک خریداری کنید و سعی کنید هر بار از یک مارک خرید کنید و غذاهای متنوعی به ماهی ها بدهید.

دقت کنید که بسته بندی ظرف نباید بی رنگ و شفّاف باشد، چون نور پدر ویتامین ها را در می آورد.

جستجو

سیستم آمار بازدید کنندگان

بازديد امروز :7
بازديد روز گذشته :82
بازديد اين هفته :89
بازديد اين ماه :911
مجموع آمار بازديد ها :67614

درحال حاضر 5 میهمان و هیچ یک از اعضاء آنلاین می باشد.